02.03.2018PEX PharmaSequence o zmianach na rynku aptecznym
Dla mediów

Komentarz Zarządu PEX PharmaSequence

Od wielu lat trwa dyskusja o ewolucji kosztów leków w Polsce, dodatkowo stymulowana rozmowami o wpływie tzw. ustawy „Apteka dla aptekarza (AdA)” na wzrost cen leków. Ostatnio notowany przez PEX znaczący wzrost przeciętnego kosztu dla pacjenta jednego opakowania produktów sprzedanych w aptekach bez refundacji NFZ z pewnością nasili te dyskusje.

Rynek apteczny charakteryzuje się zmiennością struktury sprzedaży produktów sprzedawanych w aptekach w ciągu roku. Jest to związane np. z sezonowością występowania ostrych infekcji czy alergii. Z tego powodu najbardziej adekwatnymi są porównania tych samych okresów. Najnowsze opublikowane przez PEX informacje dotyczą stycznia 2018 roku, zatem jako bazę porównawczą przyjęliśmy styczeń 2017, to jest okres sprzed wprowadzenia AdA. 

  • Z danych PEX wynika, że w okresie od stycznia 2017 do stycznia 2018 średni koszt dla pacjenta jednego opakowania produktu wydanego w aptekach bez recepty (sprzedaż odręczna) wzrósł o 0,8% i zaś  koszt jednego opakowania produktu wydanego na receptę, a niezrefundowanego przez NFZ, wzrósł o 6,2%.

 

Na wysokość kosztu przeciętnego opakowania wpływają różne czynniki. Jest to, między innymi, zmiana struktury rynku polegająca na częstszym kupowaniu produktów droższych – na przykład nowszych terapii lub produktów silnie promowanych w mediach (w przypadku produktów dostępnych bez recepty). Innym czynnikiem wpływającym na średni koszt opakowania jest zmiana cen produktów stale obecnych na rynku – wypadkowa podwyżek i obniżek cen.

Analiza porównawcza struktury rynku w styczniu 2018 vs styczeń 2017 wskazuje, iż wzrosty średniego kosztu opakowania niezrefundowanego produktu wydanego na receptę o 6,2% wynika przede wszystkim (+5,5%) ze zmiany struktury rynku. W niektórych rodzajach terapii (np. przeciwzakrzepowe leczenie chorób naczyń, leczenie bólu, leczenie padaczki i niektórych psychoz) pacjenci kupili więcej opakowań leków droższych od przeciętnej. Warto też zwrócić uwagę na obserwowany od kilku lat powolny wzrost udziału większych opakowań przepisywanych przez lekarzy. To zjawisko także powoduje wzrost średniego kosztu opakowania, jako, że większe opakowania mają z reguły wyższą cenę. W segmencie produktów pełnopłatnych wydawanych w aptece na podstawie recepty przeciętna liczba jednostek leku zawarta w jednym opakowaniu wzrosła o 1,2% w badanym okresie.

  • Pozostała część wzrostu kosztu  przeciętnego opakowania niezrefudowanego produktu na receptę (0,7%) jest efektem wzrostu przeciętnej ceny w aptece (podwyżki cen).Przytoczone dane wskazują, że główną przyczyną wzrostu kosztów leków dla pacjentów pozostaje zmiana struktury rynku w kierunku droższych produktów, zaś komponent wzrostu ceny w badanym okresie miał mniejsze znaczenie. Bez dalszych, dłuższych obserwacji i pogłębionych analiz nadal nie można określić wpływu regulacji wprowadzonych w 2017 roku na ceny leków.

 

Stefan Bogusławski - Prezes Zarządu, Partner Zarządzający

Jarosław Frąckowiak - Wiceprezes Zarządu, Partner

 

Przeczytaj również
Dla mediów PEX: Apteki sprawnie odpowiadają na zwiększone zapotrzebowanie na preparaty stosowane przy przeziębieniu

Obawa przed koronawirusem oraz trwający w pełni sezon grypowy istotnie zwiększył popyt na preparaty bez recepty używane w przypadku infekcji „przeziębieniowych”*. Jeszcze w lutym 2020 roku zapotrzebowanie pacjentów na tego typu produkty kształtowało się na poziomie niższym, niż średnie z ostatnich 5 lat. Istotny przyrost liczby sprzedanych opakowań nastąpił w pierwszych dniach marca, co związane jest - prawdopodobnie - z informacjami o pojawieniu się pierwszych przypadków koronawirusa w Europie. Zwiększone zapotrzebowanie pacjentów spotkało się z natychmiastową reakcją aptek, które poprzez zwiększone zakupy podniosły liczbę opakowań leków znajdujących się w magazynach aptecznych. Na dzień dzisiejszy (10 marca 2020) w skali kraju poziom zaopatrzenia w leki na przeziębienie w pełni zaspokaja potrzeby pacjentów. Jednostkowo mogą występować sytuacje, w których mniej popularne produkty nie będą dostępne w każdej aptece, ale jest to sytuacja występująca również w warunkach standardowego poziomu zapotrzebowania i apteka, poprzez wydanie odpowiednika, jest w stanie w pełni zaspokoić potrzeby pacjenta.

 

Autor: Dr Jarosław Frąckowiak, Prezes Zarządu PEX PharmaSequence sp. z o.o.

 

*informacje z dziennego monitorowania rynku aptecznego PEX. Na postawie reprezentatywnego, ogólnopolskiego panelu aptek PEX/ABD, przy użyciu autorskiej kategoryzacji PEX produktów OTC 3 - GRUPEX

 

10.03.2020